Κινηματογράφος και Οπτικοακουστικός Τομέας

Σε αυτήν την ενότητα θα βρείτε πληροφορίες σχετικά με το εργασιακό και ασφαλιστικό πλαίσιο που έχει εφαρμογή στους εργαζόμενους (μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους που εξομοιώνονται με μισθωτό) και τους επαγγελματίες (ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους) που απασχολούνται σε κύριες και υποστηρικτικές δραστηριότητες στον οπτικοακουστικό τομέα, όπως καθορίζονται στους παρακάτω πίνακες κωδικών ειδικοτήτων και Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ). Οι απασχολούμενοι αυτής της κατηγορίας εκπροσωπούν μία ευρεία γκάμα δραστηριοτήτων και ειδικοτήτων, συμπεριλαμβανομένων δημιουργικών, ερμηνευτικών και  τεχνικών (π.χ., ηθοποιοί, σκηνοθέτες, φωτοτεχνικοί και χειριστές φωτογραφικών μηχανών κινηματογράφου, τηλεόρασης, ηχολήπτες, ενδυματολόγοι, κλπ.).  

Στόχος της ενότητας είναι να απαντήσει με απλό και κατανοητό τρόπο σε βασικές ερωτήσεις σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σας.  

Εργασιακό και ασφαλιστικό πλαίσιο για τους εργαζόμενους στον οπτικοακουστικό τομέα

Οι εργαζόμενοι στον οπτικοακουστικό τομέα διακρίνονται σε μισθωτούς, οι οποίοι εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας και σε αυτοαπασχολούμενους που εξομοιώνονται με μισθωτούς. Για παράδειγμα, στους μισθωτούς ανήκουν χειριστές εικονοληπτικού εξοπλισμού, οι οπερατέρ, κ.ο.κ.  

Στους αυτοαπασχολούμενους που εξομοιώνονται με μισθωτό ανήκουν οι εργαζόμενοι στον χώρο του οπτικοακουστικού τομέα που αναφέρονται στο Άρθρο 4 του Νόμου 1296/1982, δηλαδή οι κριτικοί κινηματογράφου/τηλεόρασης, οι σκηνοθέτες, οι σκηνογράφοι, οι χορογράφοι, ενδυματολόγοι και οι ηθοποιοί, εφόσον δεν εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας. 

Οι εργαζόμενοι στον οπτικοακουστικό τομέα υπάγονται στο ασφαλιστικό καθεστώς των μισθωτών, με τις ακόλουθες διακρίσεις: 

  • Εάν είστε αυτοαπασχολούμενος που εξομοιώνεται με μισθωτό, τότε υπάγεστε και πάλι υποχρεωτικά και αυτοδίκαια στον e-ΕΦΚΑ – ασφάλιση μισθωτών, αλλά μόνο ως προς τους κλάδους υγειονομικής περίθαλψης και σύνταξης.  

Σε κάθε περίπτωση, οι ηθοποιοί, οι σκηνοθέτες, οι χορογράφοι, οι διευθυντές ή οδηγοί σκηνής, οι σκηνογράφοι, οι ενδυματολόγοι, οι μουσικοί, οι μαέστροι, οι μουσικοσυνθέτες κινηματογράφου/τηλεόρασης, το τεχνικό προσωπικό κινηματογράφου/τηλεόρασης και οι αυτοτελώς απασχολούμενοι καραγκιοζοπαίχτες, υπήχθησαν στην ασφάλιση του τ. Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ. μετά τη συγχώνευση του Ταμείου Συντάξεων Ηθοποιών, Συγγραφέων και Τεχνικών Θεάτρου με τον νόμο 1210/1981.

Για τις ασφαλιστικές σας υποχρεώσεις σε σχέση με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή τα συγγενικά δικαιώματα, δείτε το γενικό πλαίσιο. 

Εάν είστε ταξιθέτης/τρια και αμείβεστε με κυμαινόμενες αποδοχές ή με εργόσημο (εφόσον εργάζεστε περιστασιακά), ανεξάρτητα από το αν εργάζεστε με πλήρη ή μερική απασχόληση, οι εισφορές σας υπολογίζονται με βάση το τεκμαρτό εισόδημα που αντιστοιχεί στην 9η ασφαλιστική κλάση (εγκύκλιος e-ΕΦΚΑ 39/2024). Σε αυτό συνυπολογίζονται και τυχόν παροχές σε είδος (π.χ., τροφή, κατοικία, κλπ.), επιδόματα προϋπηρεσίας, γάμου, κλπ. Με βάση αυτήν την κλάση υπολογίζονται επίσης και τα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα, καθώς και το επίδομα αδείας. 

Σύμφωνα με το Άρθρο 39Α του Νόμου 3905/2010, οι τεχνικοί κινηματογράφου και τηλεόρασης απασχολούνται ως μισθωτοί (εργάζονται με «σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου»). Οι μέρες εργασίας τους υπολογίζονται μέσω της διαίρεσης του συνολικού ποσού των ετήσιων αποδοχών τους με το ισχύον κατά τον χρόνο παροχής της εργασίας τεκμαρτό ημερομίσθιο (Τ.Η.) της 12ης ασφαλιστικής κλάσης. 

Επιπλέον, βρίσκεται σε ισχύ Κλαδική Σύμβαση Τεχνικών Ελληνικού Κινηματογράφου και Τηλεόρασης, στην οποία υπάγονται οι Τεχνικοί Κινηματογράφου και Τηλεόρασης που έχουν την ιδιότητα του μέλους της Ένωσης Τεχνικών Ελληνικού Κινηματογράφου και Τηλεόρασης (ΕΤΕΚΤ – OΤ) και που εργάζονται με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου σε εργοδότες που πραγματοποιούν οπτικοακουστικές παραγωγές κάθε είδους. Επομένως, αν ανήκετε σε αυτήν την κατηγορία, οι αμοιβές και οι λοιποί όροι της εργασίας σας θα ρυθμίζονται με βάση την κλαδική αυτή συλλογική σύμβαση, η οποία υπερισχύει των γενικών διατάξεων του νόμου. 

Εάν ανήκετε σε κατηγορία αυτοαπασχολούμενων που εξομοιώνονται με μισθωτό δηλαδή αν είστε κριτικός κινηματογράφου/τηλεόρασης, σκηνοθέτης, οι σκηνογράφος, οι χορογράφος, ενδυματολόγος, εκτός από ηθοποιός, μπορείτε να συνεχίσετε να εργάζεστε χωρίς να ανασταλεί η καταβολή της σύνταξής σας (Άρθρο 4 παρ. 3 Ν. 1296/1982). 

Εργασιακό και ασφαλιστικό πλαίσιο για τους επαγγελματίες του οπτικοακουστικού τομέα

Επαγγελματίας του οπτικοακουστικού τομέα είναι εκείνος που δραστηριοποιείται σε κύριες ή υποστηρικτικές δραστηριότητες του κλάδου αυτού χωρίς να βρίσκεται σε σχέση εξάρτησης με τον αντισυμβαλλόμενό του, με τον οποίο συνδέεται με σύμβαση έργου ή παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών (εφόσον δεν προκύπτει σχέση εξάρτησης ως πραγματικό γεγονός). 

Στην κατηγορία αυτήν περιλαμβάνονται τόσο οι ελεύθεροι επαγγελματίες, όσο και οι αυτοαπασχολούμενοι που δεν εμπίπτουν στις κατηγορίες που εξομοιώνονται με μισθωτό. Στην κατηγορία των επαγγελματιών εμπίπτουν για παράδειγμα οι παραγωγοί κινηματογραφικών έργων, κ.ο.κ. 

Εάν απασχολείστε στον οπτικοακουστικό τομέα ως κύρια δραστηριότητα, τότε ασφαλίζεστε ως ελ. επαγγελματίας/αυτοαπασχολούμενος στον e-ΕΦΚΑ μη μισθωτών. 

Για τις ασφαλιστικές σας υποχρεώσεις σε σχέση με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή τα συγγενικά δικαιώματα, δείτε το γενικό πλαίσιο. 

Μπορείτε να βρείτε τον ΚΑΔ ή τον Κωδικό Ειδικότητας, εδώ:

Υπουργείο Πολιτισμού

Γενική Διεύθυνση Σύγχρονου Πολιτισμού

Διεύθυνση Ανάπτυξης Σύγχρονης Δημιουργίας

Επικοινωνία

Newsletter