Χειροτεχνία
Σε αυτήν την ενότητα θα βρείτε πληροφορίες σχετικά με το εργασιακό και ασφαλιστικό πλαίσιο που έχει εφαρμογή στους εργαζόμενους (μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους που εξομοιώνονται με μισθωτό) και τους επαγγελματίες (ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους) που απασχολούνται σε κύριες και υποστηρικτικές δραστηριότητες της χειροτεχνίας, όπως καθορίζονται στους παρακάτω πίνακες κωδικών ειδικοτήτων και Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ). Για παράδειγμα, στην κατηγορία αυτή ανήκουν οι εργαζόμενοι και επαγγελματίες Χειροτέχνες υφάσματος, δέρματος και συναφών υλικών, κεντητές δαντελών, ενδυμάτων, ειδών νοικοκυριού, οι καθηγητές καθηγητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης χειροτεχνίας και τεχνουργημάτων, κ.ο.κ.
Στόχος της ενότητας είναι να απαντήσει με απλό και κατανοητό τρόπο σε βασικές ερωτήσεις σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σας.
Εργασιακό και ασφαλιστικό πλαίσιο για τους εργαζόμενους στον τομέα της χειροτεχνίας
Εργαζόμενοι χειροτέχνες είναι όσοι εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας και υπάγονται στην κατηγορία των μισθωτών.
Οι εργαζόμενοι χειροτέχνες υπάγονται υποχρεωτικά και αυτοδίκαια στον e-ΕΦΚΑ – ασφάλιση μισθωτών.
Οι χειροτέχνες που εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας (μισθωτοί) υπάγονται στις γενικές διατάξεις του ατομικού εργατικού δικαίου.
Εργασιακό και ασφαλιστικό πλαίσιο για τους επαγγελματίες στον τομέα της χειροτεχνίας
Εάν απασχολείστε στον τομέα της χειροτεχνίας και δεν εργάζεστε με σχέση εξαρτημένης εργασίας υπάγεστε στο καθεστώς του ελεύθερου επαγγελματία ή του αυτοαπασχολούμενου (για παράδειγμα, αν διατηρείτε ατομική επιχείρηση).
Εάν είστε επαγγελματίας χειροτέχνης υπάγεστε στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ μη μισθωτών. Είναι πιθανόν, εφόσον η δραστηριότητά σας εμπίπτει στην έννοια της επιχειρηματικής δραστηριότητας, να πρέπει να κάνετε έναρξη δραστηριότητας στην αρμόδια φορολογική αρχή.
ΠΡΟΣΟΧΗ!
Οι χειροτέχνες ελεύθεροι επαγγελματίες κεραμικής-αγγειοπλαστικής και ξυλογλυπτικής αντιμετωπίζονται ασφαλιστικά όπως οι εικαστικοί και επομένως η ασφάλισή τους στον e-ΕΦΚΑ είναι προαιρετική. Επιπλέον η συνέχιση της δραστηριότητάς τους μετά την συνταξιοδότησή τους δεν επηρεάζει την καταβολή της σύνταξής τους.
Οι χειροτέχνες/καλλιτέχνες καθώς και οι Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.) που επιθυμούν να δραστηριοποιούνται σε υπαίθριες αγορές χειροτεχνών-καλλιτεχνών, πρέπει να εκδώσουν την σχετική άδεια πωλητή, σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 4849/2021, καθώς και να προβούν σε έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας με Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) συναφή με το αντικείμενο της δραστηριότητάς τους και σε χρήση Φορολογικού Ηλεκτρονικού Μηχανισμού (Φ.Η.Μ.) δηλωμένου και συνδεδεμένου στον Πληροφοριακό Φ.Η.Μ. της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) (άρθρο 12 του ν. 4849/2021). Η άδεια πωλητή χορηγείται με την προσκόμιση των δικαιολογητικών που αναφέρονται στο Άρθρο 45 Ν. 4497/2017.
ΠΡΟΣΟΧΗ!
Από τα παραπάνω εξαιρούνται και δεν υποχρεούνται σε έναρξη δραστηριότητας οι χειροτέχνες-καλλιτέχνες που δραστηριοποιούνται σε υπαίθριες αγορές για έως τρεις (3) μήνες ανά έτος, εφόσον απαλλάσσονται από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας λόγω του ύψους των ακαθάριστων εσόδων τους (Άρθρο 44 Ν. 5144/2024, πρώην 39 Ν. 2859/2000).
Οι χειροτέχνες-καλλιτέχνες μπορούν να λάβουν άδεια πωλητή σε υπαίθριες αγορές για έργα πρωτότυπης, αποκλειστικά δικής τους δημιουργίας υποβάλλοντας σχετική αίτηση στον αρμόδιο Δήμο του τόπου της υπαίθριας αγοράς, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο Άρθρο 45 Ν. 4497/2017. Η άδεια αφορά αποκλειστικά στον αιτούντα (είναι προσωποπαγής) και ισχύει μόνο εντός των γεωγραφικών ορίων του Δήμου και για διάρκεια ενός (1) έως δώδεκα (12) μηνών, με δυνατότητα ανανέωσης. Ο Δήμος οφείλει να αναρτά πρόσκληση δήλωσης ενδιαφέροντος για την κάλυψη των σχετικών θέσεων στην ιστοσελίδα του Πληροφοριακού Συστήματος.
Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την έκδοση της άδειας από φυσικά πρόσωπα είναι:
Α) Αίτηση -υπεύθυνη δήλωση, στην οποία ο ενδιαφερόμενος δηλώνει ότι δεν κατέχει οποιασδήποτε άλλης μορφής άδεια υπαίθριου εμπορίου. Αναφέρει επίσης τα είδη που κατασκευάζει, τα μηχανήματα, τα υλικά και τα εργαλεία που χρησιμοποιεί και ότι τα παραγόμενα έργα αφορούν αποκλειστικά σε ιδία δημιουργία,
Β) Βεβαίωση πιστοποίησης ιδίας δημιουργίας – για τους χειροτέχνες απαιτείται βεβαίωση χειροτεχνικής δεξιότητας, η οποία χορηγείται από τη Διεύθυνση Στήριξης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης.
Γ) Έναρξη δραστηριότητας από το TAXIS με τις μεταβολές της – με εξαίρεση τους χειροτέχνες-καλλιτέχνες που δραστηριοποιούνται για έως τρεις (3) μήνες ανά έτος και απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ σύμφωνα με το Άρθρο 44 Ν. 5144/2024.
Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την έκδοση της άδειας από Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.ΕΠ.) είναι:
Α) Πιστοποιητικό μέλους του Μητρώου Φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (Κ.ΑΛ.Ο.).
Β) Καταστατικό του Φορέα Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (Κ.ΑΛ.Ο.), από το οποίο προκύπτει ότι το αντικείμενο δραστηριότητας είναι σχετικό με δημιουργία καλλιτεχνημάτων και χειροτεχνημάτων.
Γ) Έναρξη επιτηδεύματος με Κ.Α.Δ. που συνάδουν με το αντικείμενο δραστηριότητας.
Δ) Λίστα με τα μέλη των οποίων έργα διατίθενται μέσω της Κοιν.Σ.ΕΠ. και αντίστοιχος αριθμός βεβαιώσεων πιστοποίησης ιδίας δημιουργίας για τα μέλη αυτά.
Τη διάθεση των έργων μπορεί να διενεργεί μέλος της Κοιν.Σ.ΕΠ., ο ίδιος δημιουργός.
Μπορείτε να βρείτε τον ΚΑΔ ή τον Κωδικό Ειδικότητας, εδώ: